Jonathan Kramncik’den edebiyat eleştirisine yeni bir bakış: “Eleştiri ve Hakikat”

VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), Jonathan Kramncik’in kaleme aldığı “Eleştiri ve Hakikat” adlı eseri okurlarla buluşturuyor. Kramncik, bu kapsamlı çalışmasında: “Yakın okuma yalnızca dikkatli bakmaktan mı ibarettir yoksa esas olarak parmaklardan sayfaya, bedenden dile akan yoğun bir üretim süreci midir? Doğru bilgi metnin içinde mi bekler, yoksa eleştirmenin yazma eylemiyle mi biçim kazanır?” sorularına yanıt arıyor. 

VBKY’nin edebiyat kitaplığı, Jonathan Kramncik’in kaleme aldığı ve İrem G. Şalvarcı’nın Türkçeye çevirdiği “Eleştiri ve Hakikat” ile genişlemeye devam ediyor. Kramncik, edebiyat çalışmalarını akademik bir disiplin olarak ele aldığı bu kitabında, edebiyat eleştirisinin kendine özgü metodolojisine odaklanıyor ve bu pratiğin dünyada nasıl karşılık bulduğunu tarif ediyor. Kramncik’e göre eleştirel bilgi; özetten değil performanstan, sonuçtan değil uygulamadan, temsilden değil yaratıcı etkileşimden doğar. Bu nedenle eleştiri, metinlere dışarıdan bakan bir refleksiyon değil; onlarla aynı dilsel ortamda, onlara dokunarak ilerleyen bir yaratıcı yazma biçimi olarak görülmelidir. “Eleştiri ve Hakikat”, edebiyat teorisi, hermenötik, yakın okuma ve eleştiri tarihiyle ilgilenen okurlar için yalnızca bir yöntem kitabı değil, eleştirinin ne olduğunu yeniden tanımlayan ve edebiyat eğitimi ile eleştirisinde güncel akademik sorunları da kapsayan düşünsel bir tartışma alanı sunuyor.

Kitaptan:

“Edebiyat eleştirisi dünya hakkındaki gerçekleri söyler mi? Bu, edebiyat akademisyenlerinin pek sık ya da doğrudan sormadı­ğı bir sorudur fakat alandaki çalışmaların nasıl yapıldığı ve bu alanın neden var olduğu meselelerinin özüne iner. Bu soruya cevap vermenin bir yolu eleştirinin, edebî metinler hakkında doğru çıkarımlar yapmayı amaçlayıp amaçlamadığını ve eğer amaçlıyorsa çıkarımlarının hangi araçlarla doğru ya da yanlış addedildiğini incelemektir. Çalışma konularımızla nasıl karşı­laşır, onlarla nasıl etkileşime geçeriz? Yazımız nerede başlar ve üzerine yazdığımız yazı nerede biter? Bir okumanın geçerliliği, açıklığı ya da kesinliği konusunda hemfikir olunan yargılara nasıl varılır? Bu soruyla başa çıkmanın bir başka yolu ise eleş­tirinin, dünyanın yalnızca adına edebiyat denilen küçük bir parçasıyla ilgili değil, bizzat dünya hakkında da bir şekilde ger­çekleri söylemeye yetkin olup olmadığını incelemektir. Kendi çalışmalarımdan örnek verecek olursam ekoloji ya da bilinç konusundaki eleştiri, ekoloji ya da bilinç konuları hakkında da kimi gerçek­leri söyler mi? Sanıyorum hepimiz söylediğine inanmak iste­riz ama nasıl? İki araştırma alanı da yönteme, bu sebeple de epistemolojiye odaklanır. İkisi de eleştirel uygulamanın, yani yazmak üzerine yazmanın bilgi iletme rolünü nasıl oynadığını, bu bilginin edebiyat üzerine mi yoksa edebiyatın da bir parçası olduğu dünya üzerine mi olduğunu sorar. Bu kitap eleştiri ve hakikat arasındaki ilişkinin bu iki tarafını değerlendirmeye yö­nelik bir girişimdir.”

Yazar Hakkında;

Jonathan Kramnick, Yale Üniversitesinde İngiliz Dili Profesörü ve Lewis Walpole Kütüphanesinin direktörüdür. Johns Hopkins Üniversitesinde tamamladığı doktorasından bu yana on sekizinci yüzyıl edebiyatı, felsefesi ve edebiyat kuramı üzerine çalışmaktadır. Making the English Canon (1999, Cambridge University Press), Actions and Objects from Hobbes to Richardson (2010, Stanford University Press) ve Paper Minds (2018, University of Chicago Press) adlı kitapların yazarıdır. Son çalışması Criticism and Truth (2023, University of Chicago Press), çağdaş edebî eleştiride yakın okuma yönteminin epistemolojisini tartışır. Kramnick edebî biçim, bilinç ekolojisi ve yöntem üzerine yaptığı katkılarla tanınmaktadır.

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kategori: Edebiyat

Yazan: Jonathan Kramncik

Kitabın adı: Eleştiri ve Hakikat 

Proje Editörü: Hazal Bozyer

Son Okuma: Ergin Ali  

Kitap Editörü: Musab Oğuz

Kapak: Faruk Özcan

Sayfa Uygulama: Yümna Sarıkaya         

Türkçesi: İrem G. Şalvarcı

Sayfa sayısı: 156

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı